یکی از رایجترین سوالاتی که این روزها در مطب از من میپرسند این است که آیا واکسن گارداسیل نیاز به تکرار دارد؟ بسیاری از افراد چند سال قبل واکسن HPV را دریافت کردهاند و حالا نگران هستند که شاید ایمنی آن از بین رفته باشد. خوشبختانه بر اساس شواهد علمی امروز، پاسخ این سؤال در بیشتر موارد بسیار امیدوارکننده است.
من همیشه به بیمارانم توضیح میدهم که واکسن HPV یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از عفونت با انواع پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی است؛ اما تصمیم درباره نیاز یا عدم نیاز به دوز یادآور باید بر اساس آخرین مطالعات علمی و شرایط هر فرد گرفته شود، نه شایعات فضای مجازی.
آیا واکسن گارداسیل نیاز به تکرار دارد؟
واکسن گارداسیل برای ایجاد یک پاسخ ایمنی قوی و ماندگار طراحی شده است. مطالعات طولانیمدت نشان دادهاند که در افرادی که برنامه کامل واکسیناسیون را دریافت کردهاند، ایمنی واکسن حداقل بیش از 10 تا 15 سال پایدار باقی میماند و تاکنون شواهد معتبری مبنی بر کاهش قابلتوجه اثربخشی آن مشاهده نشده است.
به همین دلیل، در حال حاضر سازمانهای معتبر بینالمللی مانند WHO و CDC تزریق روتین دوز یادآور (Booster) را برای افرادی که دوره کامل واکسیناسیون را دریافت کردهاند توصیه نمیکنند.
البته این موضوع به معنی یکسان بودن شرایط همه افراد نیست. سن شروع واکسیناسیون، تعداد دوزهای دریافتشده، وضعیت سیستم ایمنی و برخی بیماریهای زمینهای ممکن است در تصمیمگیری اهمیت داشته باشند.
چه کسانی باید وضعیت واکسن خود را بررسی کنند؟
اگر یکی از شرایط زیر را دارید، بهتر است سابقه واکسیناسیون خود را با پزشک مرور کنید:
- اطمینان ندارید چند دوز واکسن دریافت کردهاید.
- برنامه واکسیناسیون شما نیمهکاره مانده است.
- واکسن را سالها قبل دریافت کردهاید و درباره اثربخشی آن سؤال دارید.
- دچار بیماریهایی هستید که سیستم ایمنی را تضعیف میکنند.
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنید.
- قصد شروع یک رابطه جنسی جدید را دارید و میخواهید بهترین میزان محافظت را داشته باشید.
در بسیاری از این افراد، نیاز به تکرار واکسن وجود ندارد؛ بلکه تنها بررسی دقیق سابقه واکسیناسیون و ارزیابی شرایط فردی کافی است.
رویکرد درمانی من
در مراجعه برای مشاوره واکسن HPV، اولین کاری که انجام میدهم بررسی دقیق سابقه واکسیناسیون، سن دریافت واکسن، تعداد دوزها و شرایط پزشکی شماست. من معتقدم هیچ توصیهای نباید صرفاً بر اساس یک قانون کلی انجام شود و هر بیمار باید بهصورت اختصاصی ارزیابی شود.
در مطب من فضای آرام، خصوصی و بدون قضاوت فراهم شده تا بتوانید تمام نگرانیهای خود را درباره HPV، روابط جنسی، غربالگری دهانه رحم و واکسیناسیون با خیال راحت مطرح کنید. بسیاری از بیماران سالها با اطلاعات ناقص یا نادرست زندگی کردهاند و هدف من این است که تصمیم درمانی بر پایه شواهد علمی معتبر گرفته شود.
در تمام توصیهها از جدیدترین راهنماهای بینالمللی استفاده میکنم و اگر فردی به تکمیل برنامه واکسیناسیون نیاز داشته باشد، مناسبترین زمان و تعداد دوزها را بر اساس سن و وضعیت سلامت او تعیین میکنم. همچنین درباره ادامه غربالگری با تست HPV یا پاپ اسمیر نیز برنامه شخصیسازیشده ارائه میدهم، زیرا واکسن جایگزین غربالگری منظم نیست.
بعد از مراجعه چه انتظاری داشته باشید؟
در جلسه مشاوره ابتدا درباره سابقه پزشکی، سوابق واکسن و عوامل خطر شما صحبت میکنیم. در صورت نیاز، مدارک قبلی بررسی میشوند و مشخص میشود که آیا برنامه واکسیناسیون شما کامل بوده است یا خیر.
اگر واکسن نیاز به تکمیل داشته باشد، برنامه زمانی دقیق دوزهای بعدی برای شما تنظیم میشود. اگر واکسیناسیون کامل باشد، معمولاً تنها توصیه به ادامه غربالگری منظم و رعایت مراقبتهای پیشگیرانه خواهد بود.
در صورتی که همزمان نیاز به بررسی عفونت HPV، زگیل تناسلی یا انجام تست HPV و پاپ اسمیر وجود داشته باشد، برنامه تشخیصی و درمانی مناسب نیز برای شما طراحی خواهد شد.
سوالات پرتکرار بیماران
اگر 10 سال پیش واکسن گارداسیل زده باشم، باید دوباره تزریق کنم؟
در بیشتر افراد خیر. اگر دوره واکسیناسیون کامل انجام شده باشد، در حال حاضر دوز یادآور بهصورت روتین توصیه نمیشود. البته من همیشه شرایط فردی شما را نیز بررسی میکنم.
اگر فقط یک یا دو دوز واکسن دریافت کرده باشم چه باید بکنم؟
من ابتدا فاصله زمانی و سن دریافت واکسن را بررسی میکنم و سپس مشخص میکنم که آیا باید برنامه واکسیناسیون تکمیل شود یا خیر.
آیا بعد از تزریق واکسن دیگر نیازی به تست HPV یا پاپ اسمیر ندارم؟
خیر. واکسن خطر ابتلا به بسیاری از انواع پرخطر HPV را کاهش میدهد، اما جایگزین غربالگری منظم دهانه رحم نیست و همچنان باید طبق برنامه مناسب سن خود غربالگری انجام دهید.
اگر در گذشته به HPV مبتلا شده باشم، واکسن هنوز فایده دارد؟
در بسیاری از افراد بله. ابتلا به یک نوع HPV به معنی ایمنی در برابر سایر انواع نیست. من پس از بررسی شرایط شما درباره سودمندی واکسیناسیون تصمیمگیری میکنم.
اگر درباره نیاز به تکرار واکسن گارداسیل، تکمیل واکسیناسیون یا برنامه مناسب غربالگری خود مطمئن نیستید، خوشحال میشوم در جلسه مشاوره شرایط شما را بهصورت اختصاصی بررسی کنم. برای دریافت نوبت میتوانید از طریق drsadeghizadeh.ir یا سیستم رزرو وقت اقدام کنید تا مناسبترین برنامه پیشگیری و مراقبت را برای شما طراحی کنیم.
⸻
