پریود دو بار در ماه؛ علت چیست و چه زمانی باید بررسی شود؟
اگر در یک ماه دو بار پریود شده‌اید، لزوماً به معنای وجود بیماری نیست. گاهی سیکل قاعدگی کوتاه است و گاهی خونریزی دوم در واقع لکه‌بینی یا خونریزی غیرطبیعی بین دو پریود است. تشخیص این تفاوت، اولین قدم برای پیدا کردن علت است.
آیا پریود شدن دو بار در ماه طبیعی است؟
بله، گاهی دو بار پریود شدن در یک ماه تقویمی طبیعی است. برای مثال، اگر پریود در ابتدای ماه شروع شود و سیکل شما کوتاه باشد، ممکن است قاعدگی بعدی نیز پیش از پایان همان ماه اتفاق بیفتد.
طول سیکل از روز اول یک پریود تا روز اول پریود بعدی محاسبه می‌شود، نه از پایان خونریزی. در بزرگسالان، فاصله معمول قاعدگی‌ها حدود ۲۴ تا ۳۸ روز است. اگر فاصله پریودها به‌طور مکرر کمتر از ۲۴ روز باشد، قاعدگی مکرر محسوب می‌شود و بهتر است علت آن بررسی شود.
تفاوت سیکل کوتاه با خونریزی بین دو پریود چیست؟
در سیکل کوتاه، خونریزی دوم معمولاً شبیه پریودهای همیشگی شماست؛ اما در خونریزی بین دو پریود، لکه‌بینی یا خونریزی جداگانه‌ای بین دو قاعدگی رخ می‌دهد.
لکه‌بینی خفیف حوالی تخمک‌گذاری نیز ممکن است اتفاق بیفتد. بااین‌حال، خونریزی جدید، تکرارشونده یا خونریزی پس از رابطه جنسی نباید بدون بررسی به تغییرات طبیعی هورمونی نسبت داده شود.
برای آشنایی بیشتر با علت‌های خونریزی خارج از قاعدگی، مقاله [خونریزی بین دو پریود] را بخوانید.
علت پریود دو بار در ماه چیست؟
علت این مشکل به سن، الگوی خونریزی، داروهای مصرفی و شرایط هورمونی و رحم بستگی دارد.
۱. تغییرات هورمونی
- نوجوانی: در سال‌های ابتدایی پس از شروع قاعدگی، سیکل‌ها ممکن است نامنظم باشند.
- دوره پیش از یائسگی: تغییرات هورمونی می‌توانند فاصله پریودها را کوتاه‌تر یا الگوی خونریزی را نامنظم کنند.
- اختلالات تیروئید: کم‌کاری یا پرکاری تیروئید ممکن است بر قاعدگی اثر بگذارد.
- استرس، تغییر وزن و ورزش سنگین: این عوامل می‌توانند نظم سیکل را تغییر دهند.
- روش‌های پیشگیری هورمونی: شروع مصرف قرص، فراموش کردن قرص یا استفاده از برخی روش‌های حاوی پروژستین ممکن است باعث خونریزی نامنظم شود.
۲. مشکلات رحم و دهانه رحم
- پولیپ آندومتر: ممکن است باعث لکه‌بینی یا خونریزی بین پریودها شود.
- فیبروم رحم: به‌ویژه فیبروم‌های داخل حفره رحم می‌توانند خونریزی شدید یا طولانی ایجاد کنند.
- آدنومیوز: بیشتر با قاعدگی‌های پرخون و دردناک همراه است.
- التهاب یا عفونت دهانه رحم: گاهی باعث خونریزی پس از رابطه جنسی یا لکه‌بینی می‌شود.
- ضخیم شدن غیرطبیعی آندومتر: در برخی افراد، به‌خصوص در سنین بالاتر یا همراه با عوامل خطر، نیازمند بررسی است.
اگر احتمال بارداری وجود دارد، باید بارداری و عوارض احتمالی آن نیز در ارزیابی خونریزی در نظر گرفته شوند.
چه زمانی باید به متخصص زنان مراجعه کنید؟
اگر خونریزی‌های مکرر تکرار می‌شوند، الگوی پریودتان تغییر کرده یا خونریزی با علائم دیگری همراه است، بهتر است برای بررسی مراجعه کنید؛ به‌خصوص اگر:
- فاصله پریودها مرتباً کمتر از ۲۴ روز است.
- بین پریودها یا پس از رابطه جنسی خونریزی دارید.
- خونریزی شدید یا طولانی شده است.
- خستگی، سرگیجه، رنگ‌پریدگی یا تنگی نفس دارید.
- بالای ۴۵ سال هستید و الگوی خونریزی‌تان تغییر کرده است.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
اگر چند ساعت متوالی هر ساعت یک نوار بهداشتی کاملاً خیس می‌شود، به‌ویژه اگر همراه با سرگیجه، ضعف شدید یا تنگی نفس باشد، فوراً ارزیابی پزشکی لازم است. همچنین خونریزی همراه با درد شکم در صورت احتمال بارداری، نیازمند بررسی فوری است.
پریود دو بار در ماه چگونه بررسی می‌شود؟
من ابتدا تاریخ شروع و پایان خونریزی‌ها، مقدار خونریزی و وجود لکه‌بینی را بررسی می‌کنم. ثبت این اطلاعات برای دو تا سه ماه می‌تواند به تشخیص سیکل کوتاه از خونریزی بین دو پریود کمک کند.
بسته به شرح حال و معاینه، ممکن است بررسی‌های زیر لازم باشند:
- تست بارداری: در صورت احتمال بارداری.
- CBC و در صورت لزوم فریتین: برای بررسی کم‌خونی و کمبود آهن.
- TSH: در صورت شک به اختلال تیروئید.
- سونوگرافی لگن: برای بررسی فیبروم، پولیپ و سایر تغییرات رحم.
- معاینه دهانه رحم و آزمایش عفونت: در صورت خونریزی پس از رابطه یا وجود علائم مرتبط.
- نمونه‌برداری از آندومتر: بر اساس سن، عوامل خطر و یافته‌های بالینی؛ به‌ویژه در افراد ۴۵ سال به بالا یا افراد جوان‌تر دارای عوامل خطر مشخص.
همه بیماران به تمام این آزمایش‌ها نیاز ندارند؛ بررسی‌ها بر اساس شرایط هر فرد انتخاب می‌شوند.
درمان پریود دو بار در ماه چیست؟
درمان به علت خونریزی بستگی دارد. اگر مشکل ناشی از اختلال تیروئید یا عوامل هورمونی باشد، درمان علت زمینه‌ای در اولویت قرار می‌گیرد. در مواردی که پولیپ یا فیبروم عامل خونریزی باشد، ممکن است درمان‌های دارویی یا روش‌هایی مانند هیستروسکوپی لازم شوند.
برای کنترل خونریزی نیز گزینه‌های هورمونی و غیرهورمونی وجود دارند. انتخاب روش مناسب به سن، شدت خونریزی، شرایط پزشکی، منع مصرف داروها و برنامه بارداری بستگی دارد؛ بنابراین پیش از شروع درمان باید علت مشخص شود.
سوالات پرتکرار بیماران
پریودم هر دو هفته یک بار می‌آید؛ طبیعی است؟
خیر، فاصله دو هفته‌ای بین شروع دو خونریزی کوتاه‌تر از محدوده معمول است و نیاز به بررسی دارد. ابتدا باید مشخص شود خونریزی دوم یک قاعدگی واقعی است یا خونریزی بین دو پریود.
آیا پریود دو بار در ماه نشانه یائسگی است؟
کوتاه شدن سیکل‌ها ممکن است در دوره گذار به یائسگی رخ دهد، اما تنها علت نیست. به‌خصوص اگر تغییر خونریزی جدید باشد، نباید بدون بررسی آن را به یائسگی نسبت داد.
آیا استرس باعث پریود شدن دو بار در ماه می‌شود؟
استرس می‌تواند نظم قاعدگی را تغییر دهد، اما خونریزی مکرر یا شدید را نباید صرفاً به استرس نسبت داد.
آیا پریود دو بار در ماه باعث کم‌خونی می‌شود؟
بله، به‌ویژه اگر خونریزی‌ها شدید یا طولانی باشند. در این شرایط، آزمایش خون و در صورت نیاز بررسی ذخایر آهن کمک‌کننده است.
آیا پولیپ رحم باعث دو بار پریود شدن در ماه می‌شود؟
بله، پولیپ آندومتر می‌تواند باعث لکه‌بینی یا خونریزی بین پریودها شود. تشخیص معمولاً با سونوگرافی و در صورت نیاز بررسی‌های تکمیلی انجام می‌شود.
جمع‌بندی
پریود دو بار در ماه گاهی ناشی از کوتاه بودن سیکل است، اما ممکن است به دلیل خونریزی بین قاعدگی‌ها یا مشکلات هورمونی و ساختاری رحم رخ دهد. اگر این تغییر تکرار شده، خونریزی شدید است یا پس از رابطه جنسی اتفاق می‌افتد، بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید.
اگر الگوی خونریزی‌تان تغییر کرده یا علت آن مشخص نیست، می‌توانید از طریق وب‌سایت دکتر نیلوفر صادقی‌زاده برای دریافت نوبت اقدام کنید. من بر اساس سن، الگوی خونریزی و شرایط شما، بررسی‌های لازم را انتخاب می‌کنم.
منابع
- Munro MG, Critchley HOD, Fraser IS. The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms and classification of causes of abnormal uterine bleeding in the reproductive years. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2018.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Diagnosis of Abnormal Uterine Bleeding in Reproductive-Aged Women. Practice Bulletin No. 128.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Heavy menstrual bleeding: assessment and management. NG88.
